Menu
Vyhledávání
Kalendář
<<  Březen  >>
PoÚtStČtSoNe
    1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Fotogalerie

Dějiny

Zbór w Suchej – symbol przetrwania

Zahartowani w wierze ewangelicy suscy po stracie swego kościoła dnia 26 marca 1654 r., zaczęli po patencie tolerancyjnym 1781 r. a następnie w efekcie wydarzeń wiosny ludów r. 1848 coraz aktywniej i skuteczniej organizować swe życie religijno-narodowe.


Pochodzący ze Suchej prezbiterzy zboru błędowickiego postanowili zorganizować miejscowych ewangelików i zobowiązać ich do utrzymania nauczyciela, który by nauczał dzieci w macierzystym języku polskim, w odróżnieniu od istniejącej od 1836 r. szkoły publicznej przy parafii katolickiej, gdzie językiem nauczania był czeski. 19 kwietnia 1851 r. wniesiono prośbę za pośrednictwem Urzędu Senioralnego w Bielsku do Urzędu Powiatowego w Cieszynie o zezwolenie na utworzenie w Suchej szkoły ewangelickiej. W sierpniu ewangelicy gmin Sucha Dolna, Średnia i Górna stali się właścicielami murowanego budynku wraz z zapleczem gospodarczym i 5 morgami pola, zakupionymi od Teodora Obracaja. W budynku tym, po dokonaniu niezbędnych przeróbek, rozpoczęto naukę już od 18 lutego 1852 r., ponieważ w międzyczasie decyzją Krajowej Rady Szkolnej w Opawie z dniem 19 sierpnia 1851 kierownikiem nowo powstałej szkoły mianowany został nauczyciel Paweł Łamacz.
Zakładając szkołę, zastanawiano się nad utworzeniem cmentarza tuż obok szkoły. W roku 1860 utworzona została Ewangelicka Gmina Cmentarna. Pierwszy pogrzeb na odgrodzonym od szkoły terenie odprawiono 12 listopada 1860 r. Dwanaście lat później wybudowano na cmentarzu drewnianą kaplicę z wieżą, w której z biegiem czasu umieszczono spiżowe dzwony. Gmina zatrudniła też grabarza i dzwonnika w jednej osobie, zapewniając mu skromne dochody. Zebrania obu gmin odbywały się w budynku szkoły. Na czele gmin stał wybrany spośród prezbiterów kurator i sekretarz, którym bywał nauczyciel.
Dzieci w jednoklasowej szkole przybywało, zdecydowano więc w r. 1876 do parterowego budynku dobudować piętro i uzyskać w ten sposób lokale na mieszkanie dla drugiego nauczyciela oraz klasę szkolną. W 1894 r. uznano dotychczasową prywatną szkołę ewangelicką za publiczną. Utrzymanie nauczycieli przejęła gmina polityczna, ewangelicy zaś troszczyli się nadal o budynek szkoły i mieszkanie dla ewangelickiego nauczyciela. W roku 1908 z wielkim wysiłkiem wybudowano nowy piętrowy budynek dla polskiej szkoły publicznej, jednak pod kierownictwem ewangelickim. Ewangelicka Gmina Cmentarna troszczyła się nadal o cmentarz i kaplicę, w której było miejsce jedynie na narzędzia. Zbudowano zatem osobną marownię.
Na początku XX wieku powstały na tutejszym terenie dwie kopalnie węgla kamiennego: w roku 1908 „Franciszek Józef” w Suchej Dolnej, później przemianowana na „Suchą”, zaś w roku 1910 kopalnia „Franciszek” w Suchej Górnej. W roku 1911 zbudowano linię kolei żelaznej, łączącej Cieszyn z Ostrawą. Dworzec w Suchej znajdował się w pobliżu szkół, a tory przecinały pole gminy szkolnej. Kopalnia „Sucha” wybudowała dla swoich pracowników wielką kolonię parterowych domków tuż za torami, istniejącą do roku 1958.
Po rozpadzie monarchii austro-węgierskiej i przydzieleniu w r. 1920 Zaolzia Czechosłowacji nie ostygł zapał ewangelików suskich w boju o swą polsko-ewangelicką egzystencję. W 1922 r. gmina szkolna uzyskała wskutek przebudowy zaplecza gospodarczego dwa mieszkania przy szkole: większe dla nauczyciela i mniejsze dla tercjana. W roku 1929 na wniosek Macierzy Szkolnej wybudowano w Suchej Średniej piętrowy budynek przedszkola wraz z dwoma mieszkaniami. W miejsce niszczejącej drewnianej dzwonnicy, ewangelicy postanowili zbudować większą murowaną kaplicę, w której można by odprawiać pogrzeby i nabożeństwa. Dnia 3 sierpnia 1924 r. odbyła się na wzgórzu cmentarnym uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego, w której udział wzięli, obok licznie zgromadzonych suszan, prezbiterów oraz chóru prowadzonego przez nauczyciela Fukałę, księża Karol Teper, Józef Folwartschny i Franciszek Buchwałdek. W następnym roku stanął tutaj kościółek, wzorowany na kaplicy w podgórskich Gutach, z ołtarzem, ławkami, harmonium i wzniesioną wysoko wieżą z dzwonami. Jego poświęcenie nastąpiło dnia 2 sierpnia 1925 r.
Rósł zapał miejscowych ewangelików. Nie ostudziły go wysokie koszty budowy, wręcz przeciwnie, harmonijna praca scementowała współwyznawców, tak iż wkrótce powstała myśl o usamodzielnieniu parafii i odłączeniu się od macierzystego zboru w Błędowicach. Wydział Senioralny z ks. Oskarem Michejdą na czele ze względu na kryzys gospodarczy nie wyraził zgody na utworzenie nowego zboru. Radzono za to utworzyć filiał parafii w Błędowicach, który w praktyce już jednak istniał, za wyjątkiem osobnego pastora i urzędu metrykalnego. Pomimo tej odmowy, zarząd gminy cmentarnej postanowił zebrać dalsze środki i przystąpić do rozbudowy za ciasnego już kościółka. W przeciągu kilku miesięcy zapał przerodził się w czyn, tak iż dnia 28 listopada 1937 r. odbyła się uroczystość poświęcenia świątyni powiększonej o dwie nawy boczne z pawłaczami, absydę ołtarzową oraz o połowę większy chór. Aktu poświęcenia dokonał ks. sen. Oskar Michejda z Trzyńca a zwiastowaniem Słowa Bożego posłużył pochodzący ze Suchej ks. Józef Nierostek. Liczba miejsc w kościele zwiększyła się ze 156 na ponad 350.
O bogato rozwiniętym życiu religijno-kościelnym w tym okresie świadczy prężna działalność obu gmin: szkolnej i cmentarnej, praca Stowarzyszenia Niewiast Ewangelickich, troszczących się o potrzeby chorych i ubogich, działalność szkółki niedzielnej, do której uczęszczało kilkadziesiąt dzieci, prężne koło Związku Młodzieży Ewangelickiej (jedno z najliczniejszych) wraz z chórem prowadzonym przez młodego nauczyciela Karola Ponczę czy organizowanie zjazdów młodzieży młodszej, tzw. dorostu (pierwszy odbył się w 1938 r. wspólnym staraniem księży Eryka Cimały, Gustawa Ożany i Jerzego Wałacha).

| Autor: bogdan | Vydáno dne 10. 10. 2007 | 4167 přečtení | Informační e-mailVytisknout článek
Novinky
19.04.2018: Sušská rybka na Facebooku
Informujeme, že stránku našeho farního sboru najdete také na Facebooku: Sušská rybka Fb. Można tam znaleźć wszelkie aktualne informacje dotyczące życia zborowego oraz ciekawych inicjatyw, godnych polecenia.

18.03.2018: Zpráva ze života a práce sboru za rok 2017
Výroční zprávu ze života a práce sboru najdete zde.

12.12.2017: Porządek nabożeństw - 2018 - Přehled bohoslužeb

Právě vyšel nový přehled služeb Božích na rok 2018. V "papírové" podobě jej můžete obdržet od prosince v kostele při bohoslužbách nebo ve sborovém domě. Celý pořádek je ke stažení zde.


12.03.2017: Sprawozdanie z życia religijno-kościelnego Parafii ŚKEAW w Hawierzowie Suchej za rok 2016
Výroční zprávu ze života a práce sboru najdete zde.

© 2003-2019 sbor Slezské církve evangelické augsburského vyznání v Havířově-Prostřední Suché
Tento web byl vytvořen prostřednictvím redakčního systému phpRS.