Listopadowy zmierzch i poranek eschatonu

Listopadowe dni niosą ze sobą szczególny rodzaj zadumy. Gdy przyroda wokół nas zamiera, a liturgia nieuchronnie prowadzi wiernych ku końcowi roku kościelnego, nasze myśli naturalnie biegną ku sprawom ostatecznym. Pamiątka umarłych, przemijalność ludzkiego życia i obietnica Królestwa Bożego zlewają się w jedno wielkie pytanie o cel naszej wędrówki. Dla współczesnego człowieka przyszłość bywa źródłem lęku – jawi się jako niepewna, pełna zagrożeń i nieprzewidywalna. Jednak w perspektywie ewangelicznej przyszłość ucznia Chrystusowego rysuje się w zupełnie innych barwach. Biblijna eschatologia nie jest bowiem katastroficznym opisem końca, lecz radosną zapowiedzią nowego początku. Snując refleksje nad tekstami Nowego Testamentu odkrywamy, że chrześcijańskie spojrzenie w przyszłość zakorzenione jest w nadziei, która przekracza granice grobu i wprowadza nas wprost w ramiona kochającego Ojca. Wzorem dla nas staje się sam Jezus, który w Ewangelii Jana wzywa: „Niechaj się nie trwoży serce wasze” (J 14,1). Te słowa, wypowiedziane w przededniu krzyża, nie były tanią pociechą, ale fundamentem nowej rzeczywistości. Chrystus idzie przecież, aby przygotować nam miejsce w domu Ojca (J 14,2), co nadaje naszej ziemskiej egzystencji jasny wektor i kierunek.

Obywatele nieba w drodze

Klucz do zrozumienia tożsamości i przyszłości chrześcijanina odnajdujemy w głębokiej analizie Listu do Filipian. Apostoł Paweł w trzecim rozdziale używa intrygującego greckiego terminu politeuma, pisząc że nasza ojczyzna jest w niebie (Flp 3,20). W świecie antycznym słowo to odnosiło się do kolonii rzymskich, których mieszkańcy – choć żyli daleko od Rzymu – posiadali pełne prawa obywatelskie imperium i podlegali jego przepisom prawnym. Uczeń Chrystusa żyje tutaj, na ziemi, angażuje się w codzienne obowiązki, doświadcza trudów ziemskiej egzystencji, ale jego prawdziwe centrum dowodzenia i punkt odniesienia znajdują się gdzie indziej. Nasza przyszłość nie jest budowana na piaskach doczesnych układów, lecz jest zakotwiczona w wieczności. Egzegeza tego fragmentu uświadamia nam, że nie jesteśmy niewolnikami przemijania. Jako obywatele niebios oczekujemy Zbawiciela, który ma moc przekształcić nasze śmiertelne, podległe słabościom ciała, na wzór swojego chwalebnego ciała (Flp 3,21). Przyszłość ucznia to nie unicestwienie, ale całkowita transformacja – przejście od skażoności do nieskazitelności (1 Kor 15,53). W tym procesie przemiany nie jesteśmy jednak samotni; jak przypomina Paweł w ósmym rozdziale Listu do Rzymian, całe stworzenie wzdycha i boleje, oczekując objawienia się synów Bożych (Rz 8,19-22). Nasza osobista przyszłość splata się w ten sposób z kosmicznym planem odnowy całego wszechświata.

Już teraz, choć jeszcze nie w pełni

Chrześcijańska egzystencja rozpięta jest między dwoma biegunami, które teologia określa mianem „już” i „jeszcze nie”. Doskonale oddaje to autor Pierwszego Listu św. Jana, przypominając nam, że już teraz jesteśmy dziećmi Bożymi, ale to, czym będziemy, jeszcze się nie objawiło. Wiemy jednak, że gdy On się objawi, będziemy do Niego podobni, bo ujrzymy Go takim, jakim jest (1 J 3,2). Grecki czasownik faneroo, przetłumaczony jako „objawić się”, sugeruje odsłonięcie rzeczywistości, która już istnieje, choć pozostaje ukryta przed naszymi oczami. Przyszłość ucznia Chrystusowego to nie wejście w nieznaną próżnię, ale pełne wejście w relację, która zapoczątkowana została w momencie chrztu świętego i wiary. Dzisiaj widzimy jakby w zwierciadle, niejasno, dotykamy tajemnicy Boga po omacku przez Słowo i sakrament (1 Kor 13,12). Przyszłość przyniesie jednak poznanie twarzą w twarz. Ta dynamika „już i jeszcze nie” rezonuje mocno z ewangelicznymi przypowieściami o Królestwie Bożym, które rozwija się jak małe ziarno gorczycy – niewidocznie dla oczu świata, lecz z niepowstrzymaną, wewnętrzną mocą Ducha Świętego (Mk 4,30-32). To przekonanie zmienia całkowicie optykę listopadowego wspominania tych, którzy odeszli. Nie żegnamy ich na zawsze, lecz z nadzieją spoglądamy w stronę tego samego poranka, w którym i oni, i my staniemy w pełnym świetle Bożej obecności.

Dziedzictwo chwały i odpowiedzialność powołania

Perspektywa przyszłości w Królestwie Bożym nie zwalnia nas z odpowiedzialności za doczesność, lecz nadaje jej głęboki sens. Piotr w swoim Pierwszym Liście pisze o dziedzictwie niezniszczalnym, niepokalanym i niezwiędłym, zachowanym dla nas w niebiosach (1 P 1,4). To dziedzictwo to nie nagroda, na którą musimy zapracować własnymi siłami, lecz dar czystej łaski, zabezpieczony zmartwychwstaniem Jezusa Chrystusa (1 P 1,3). Skoro jednak nasza przyszłość jest tak chwalebna, to jak powinniśmy żyć dzisiaj? Eschatologia biblijna zawsze rodzi etykę. Uczeń, który wie, dokąd zmierza, staje się w świecie ambasadorem pokoju, sprawiedliwości i miłości. W kontekście końca roku kościelnego, gdy liturgia przypomina nam o sądzie, nie drżymy ze strachu, lecz z powagą traktujemy każdy dany nam dzień. Sąd w ujęciu ewangelicznym to przecież moment, w którym światłość ostatecznie pokonuje ciemność, a wszelka niesprawiedliwość zostaje naprawiona. Przyszłość ucznia Chrystusowego jest więc również wezwaniem do wierności w rzeczach małych, do bycia solą ziemi i światłością świata w szarej codzienności (Mt 5,13-14).

Nadzieja, która nie zawodzi

Biblijna nadzieja, elpis, różni się zasadniczo od potocznego życzenia, że „jakoś to będzie”. W uszach ucznia Chrystusowego brzmi ona jako absolutna pewność oparta na wierności Boga (Rz 5,5). Koniec roku kościelnego nie jest więc dla nas pointą pesymizmu, lecz momentem, w którym podnosimy głowy, wiedząc że zbliża się nasze odkupienie, jak zapowiada sam Pan w Łukaszowej Ewangelii (Łk 21,28). Królestwo Boże, którego przyjścia wypatrujemy, to nie tylko mglista idea sprawiedliwości społecznej, ale nowa rzeczywistość opisana w Księdze Objawienia Jana – nowe niebo i nowa ziemia, gdzie Bóg otrze z oczu każdą łzę, a śmierci już nie będzie (Obj 21,1-4). To właśnie ta perspektywa pozwala nam dzisiaj żyć odważnie, kochać bezwarunkowo i nie poddawać się rezygnacji mimo niespokojnych czasów. Przyszłość ucznia Chrystusowego jest bezpieczna w rękach Tego, który jest Alfą i Omegą, Początkiem i Końcem (Obj 22,13). Idąc przez listopadowe mgły i stając nad mogiłami naszych bliskich pamiętajmy, że na końcu naszej drogi nie czeka na nas nicość ani mrok, ale zmartwychwstały Chrystus z wyciągniętymi rękami, gotów wprowadzić nas do wiecznej radości swego Królestwa.

jak

jak