Uroczystość wspomnieniowa w lesie przy Kopalni Barbara, 18.09.2026 r.

Iz 57,1-2

„Sprawiedliwy ginie, a nikt nie bierze tego do serca. Znikają ludzie pobożni, a nikt się nad tym nie zastanawia. Z powodu zła ginie sprawiedliwy, dostąpi jednak pokoju. Odpoczną ci, co za życia szli drogą prawości.”

Modleme se!

Všemohoucí a věčný Bože, Otče milosrdenství a Bože veškeré útěchy,

stojíme dnes před Tebou v tichu tohoto místa, hluboce pohnuti vzpomínkou na ty, jejichž životy byly násilně a nespravedlivě ukončeny. Ty sám jsi Dárcem života a jen Tobě náleží konečný soud nad lidskými dějinami i lidským srdcem. Do Tvých rukou odevzdáváme naše bratry, kteří v hodině zkoušky a temnoty zahynuli rukou nenávisti.

Děkujeme Ti za zaslíbení, že u Tebe nezůstane zapomenuta žádná oběť těch, kdo kráčeli cestou spravedlnosti. Prosíme Tě, ať jejich utrpení nalezne spočinutí ve Tvé nekonečné lásce a jména těchto mužů jsou navěky zapsána v Knize života. Ty sám znáš bolest oněch dnů, slzy jejich blízkých i hlubokou stopu, kterou tato tragédie zanechala v srdcích následujících generací.

Nam, żyjącym, udziel łaski mądrości i wytrwałości. Oczyszczaj naszą pamięć z chęci odwetu, ale napełniaj ją niezłomnym pragnieniem sprawiedliwości i pokoju. Spraw, abyśmy patrząc wstecz, potrafili budować przyszłość opartą na prawdzie, wzajemnym szacunku i godności każdego człowieka. Nie pozwól, aby ciemność tamtych wydarzeń kiedykolwiek powróciła, a pamięć o przeszłości niech będzie dla nas przestrogą i wezwaniem do miłości bliźniego.

Wysłuchaj nas, kiedy tak jeszcze wspólnie wołamy: Ojcze nasz…

Tragedia, która rozegrała się 18 września 1939 roku w lesie za kopalnią „Barbara” w Karwinie-Kopalniach, jest uznawana za pierwszą masową zbrodnię hitlerowską na Śląsku Cieszyńskim.

Dnia 9 września okupacyjne władze niemieckie aresztowały w Suchej Średniej grupę Polaków. Niemcy oskarżyli ich o przynależność do Związku Powstańców Śląskich, a pretekstem do zatrzymania stało się m.in. znalezienie spisu abonentów gazety powstańczej. Więźniów przetrzymywano w piwnicach karwińskiego ratusza.

Rankiem 18 września 1939 roku esbecy otoczyli kordonem fragment lasu w pobliżu kopalni „Barbara”. Przywieziono tam więźniów, którym kazano kopać zbiorowy grób, po czym wszystkich 12 Polaków rozstrzelano. Egzekucja miała charakter pokazowy i terrorystyczny – jej celem było zastraszenie i złamanie oporu polskiej ludności cywilnej na Zaolziu.

Po wojnie, we wrześniu 1945 roku, ciała ofiar ekshumowano i przeniesiono na cmentarz w Suchej Średniej, skąd pochodziła większość zamordowanych. W miejscu zbrodni w lesie do dziś stoi upamiętniający ich obelisk.

Ofiarami byli w większości miejscowi górnicy, rzemieślnicy oraz patrioci:

• • • Eduard Feber – 36 lat, Sucha Dolna, górnik;
    • Józef Feber – 49 lat, Stonawa, właściciel gospody;
    • Henryk Jasiok – 38 lat, Sucha Średnia, górnik
    • Jan Kohutek – 36 lat, Sucha Średnia, górnik aresztowany za przynależność do nielegalnej organizacji ruchu oporu;
    • Alojzy Kokotek – 48 lat, Łąki, mistrz kowalski;
    • Franciszek Konesz – 48 lat, Sucha Średnia, górnik z kopalni „Barbara”;
    • Jan Kraina – 64 lat, Sucha Średnia, górnik z kopalni „Barbara”;
    • Jan Mrajca – 36 lat, Stonawa, górnik z kopalni w Karwinie;
    • Jan Nowak – 59 lat, Orłowa, członek ruchu oporu;
    • Jan Twardzik – 31 lat, Sucha Średnia, właściciel drogerii;
    • Józef Wacławik – 44 lat, Sucha Średnia, górnik;
    • Franciszek Żułowski – 40 lat, Sucha Średnia, górnik.