Dn 9,1–4a.13b–14
V prvním roce Achašveróšova syna Darjaveše z rodu Médů, který vládl nad chaldejským královstvím, v tom prvním roce jeho vlády, jsem já, Daniel, zkoumal Písma kvůli výpočtu roků – tak jak jej Hospodin zjevil proroku Jeremiášovi – které se mají naplnit jeruzalémským troskám, totiž sedmdesát let. Obrátil jsem svou tvář k Pánu Bohu a snažně ho žádal o lhůtu k modlitbě a k úpěnlivým prosbám v postu, pytlovině a prachu. Úpěnlivě jsem prosil Hospodina, svého Boha, a vyznával se: Přišla na nás veškerá tato pohroma, ale my jsme nerozjasnili tvář Hospodina, svého Boha, tím, že bychom upustili od svých nepravostí a naučili se znát tvou pravdu. Hospodin bděl nad tou pohromou, kterou na nás přivedl. Neboť spravedlivý je Jahve, náš Bůh, ve všech dílech, jež vykonal, ale my jsme jeho hlasu nenaslouchali.
Řeknete: Cos to zas, pastore, našel za podivné slovo zrovna na Velký pátek? Vždyť to nemá žádnou souvislost s tím vším, o čem bychom měli v tento den přemýšlet. Dokonce to ani není žádný z předepsaných textů k této příležitosti. A měli byste pravdu. Jenže, kdo pravidelně čtete Z Biblią na co dzień aneb chcete–li Hesla jednoty bratrské z Ochranova na každý den, asi jste poznali, že 14. verš z přečteného úryvku byl jedním z hesel pro letošní Velký týden. Měli jsme ho v úterý jako heslo dne. Proč jsem ho tedy „vytáhl na kazatelnu“ zrovna dnes? Protože je to úžasné slovo, které nám přibližuje Boží charakter a hovoří o tom, proč musel „Mesiáš to vše vytrpět a tak vejít do své slávy,“ jak nám to v úterý líčilo novozákonní slovo z Lukášova evangelia (L 24,26).
Autor spisu, Daniel, přesně označuje rok, v němž promluvilo k němu Boží slovo. Dělá to dle tehdejších zvyklostí, proto tam máme ta jména vládnoucích, která nám mohou něco říct, ale i nutně nemusí. Důležité je to, že Daniel čte knihu proroka Jeremiáše. A v ní něco objevil. „Zkoumal písma“ – krásná duchovní práce, v jeho případě, bych řekl, skoro až vědecká, protože za chvíli objeví něco, co způsobí průlom v dějinách jeho porobeného lidu. Izraelci se nacházejí ve vyhnanství. Jak je zřejmé z dalších slov modlitby pokání, alespoň někteří z nich si dobře uvědomují, v čem spočívala jejich dějinná chyba – 10. a 11. verš: „Bouřili jsme se proti Hospodinu, našemu Bohu, neposlouchali jsme jej a neřídili se jeho zákony, které nám vydával skrze své služebníky proroky. Celý Izrael přestoupil tvůj zákon a odchýlil se a neposlouchal tebe. Na nás je vylita kletba a zlořečení, jak je o tom psáno v zákoně Mojžíše, Božího služebníka, protože jsme proti tobě hřešili.“ Pán Bůh jen dodržel své slovo. Když varoval svůj lid, co se stane, jakmile budou postupovat v rozporu s Jeho slovem, pak se to také stalo. Naplnilo se to, co později napíše apoštol Pavel, že „mzdou hříchu je smrt“. To není Boží trest nebo nedejbože odplata – jen následky lidských špatných činů. Mohli bychom to parafrázovat: Chceš jít ruku v ruce se smrtí, pak se nediv, že sám zemřeš.
A teď, co se dočetl Daniel. Když to objevil – píše – začal zkoumat výpočet roků. A vyšlo mu, že „se mají naplnit jeruzalémským troskám“. Že přijde změna – po sedmdesáti letech. To asi zrovna bylo tolik let okupace. Proto se Daniel dal na pokání a modlil se zástupně za celý svůj lid. Říkal: „Přišla na nás veškerá tato pohroma, ale my jsme nerozjasnili tvář Hospodina, svého Boha, tím, že bychom upustili od svých nepravostí a naučili se znát tvou pravdu.“ (v. 13) Zajímavá slova o „rozjasnění tváře Hospodinovy“. Slyšíme tam ozvěnu známého Áronova požehnání. A pamatujeme si, že toto požehnání hovoří o úsměvu Pána Boha nad člověkem. On se však nemůže usmívat, kvůli lidskému hříchu. Šlo by sice trošku rozjasnit Jeho tvář, alespoň minimálně – ale to by člověk musil upustit od svých nepravosti, zla a špatných činů. Kdyby se chtěl znova učit pravdě Božího slova, pak by to mohlo na Božím pomyslném obličeji vykouzlit alespoň stín úsměvu. Zní to hezky a poučně. Nic z toho se však nestalo.
Kulminace však přijde v ten moment, když Daniel řekne nebo vlastně přečte z Jeremiáše: „Jahve Hospodin BDĚL nad tou pohromou, jíž na nás přivedl!“ Co vlastně našel tento čtenář ve starém proroctví? Četl hned z první kapitoly Jeremiášovy knihy: „Hospodinovo slovo se mi ozvalo takto: ‚Co vidíš, Jeremiáši?‘ Odpověděl jsem: ‚Vidím větev mandlovníku šeked.‘ Tu mi Hospodin řekl: ‚Správně jsi viděl, neboť já BDÍM nad svým slovem, abych je splnil.“ Jsem vám dlužen vysvětlení, že se v těchto větách nachází určitá slovní hříčka: šeked – šoked. Mandlovník šeked je kvůli svému názvu, velmi podobnému slovu „bdít“, což je šoked, nazýván „bdícím stromem“. Proč asi? Je první rostlinkou, která skoro až vyhlíží jaro, jakoby se již nemohla dočkat, bdí, aby mohla jako úplně první rozkvést v jarním slunci. Bdící mandlovník. Čeká na Boží povel. Ten přijde včas. Toto nám něco napovídá i o našem, nejen adventním, čekání na Hospodina. Ostatně si pokaždé i v liturgií Večeře Páně připomínáme zvolání: „Hle, přijdu brzo“ s odpovědí církve: „Přijď, Pane Ježíši!“ Vždycky jsem si myslel, že „bdít“ prostě znamená netrpělivě čekat, tak že se člověk již nemůže dočkat. Tento text mi rozšířil obzor.
Daniel se dočetl, že Hospodin Jahve bděl nad pohromou, která v důsledku lidských hříchů a vin na lidi přišla. Dokonce tam byla řeč o jakémsi limitu sedmdesáti let poroby. Lidé se vzpírali Hospodinu, páchali zlo, z vlastní vůle se dostali do náruče zkázy a smrti – avšak někdo bděl. Bděl samotný Jahve. Pán Bůh bděl, protože se nemohl dočkat, aby odvrátil všechno zlo, úděl hříšných lidí. Ten úděl, který si sami na sebe přivedli tím, že se zlu doslova odevzdali, zaprodali se mu.
Jahve šoked – Hospodin, který bdí. Bóg, który czuwa. On wie, kiedy nastąpi przełom. On wie, nie tylko ŻE jest kres i koniec odnośnie zła, przemocy, cierpienia i śmierci – On wie, GDZIE czy KIEDY ma ten kres nastąpić! Jeśli więc ja czekam na Niego, czekam na Jego działanie, to nie tylko tak, że będę wkoło tłuc w Jego metaforyczne drzwi w modlitwie, ale że będę mógł z ufnością znaleźć u Niego pokój w czasie każdej burzy czy pożogi. Bo będę ufać, że przecież „Boże pociągi odchodzą zawsze we właściwym czasie”, jak zwykł mawiać pewien mój biblijny nauczyciel z młodości. Bóg zna swój czas. Jego słowo się spełni. Tak się stanie. Powiedzieć, że na sto procent, to mało.
Ale, co dla nas ważne dziś, w Wielki Piątek, to to, że to Bóg sam czuwa z niecierpliwością i nie może się doczekać, kiedy będzie mógł rozwiązać problem zła, grzechu i śmierci! Nie może się doczekać, kiedy Jego Słowo zmieni naszą rzeczywistość. Poprzez to, czego się doczytał i co odkrył Daniel, nam Bóg mówi, że tak samo czuwał i nie mógł się doczekać, kiedy będzie mógł raz na zawsze rozwiązać problem naszego grzechu. I kiedy w ludzkim ciele Jezusa oczekiwał w ogrodzie Getsemane na ten moment, było to tak straszne i ciężkie, że aż krople krwi spływały Mu ze skroni zamiast potu. Za chwilę rzeczywiście będzie krwawić Jego poraniona cierniami głowa, postrzępione biczowaniem ciało, w końcu przybity zostanie do krzyża i weźmie na siebie cały ciężar ludzkich win.
A potem – w kontekście tego Bożego „niecierpliwego oczekiwania” sobie wyobraźcie, jakim musiało być to oczekiwanie do zapowiedzianego „trzeciego dnia”, zanim Jezus wstanie z martwych! Ale idźmy dalej. Jak wielkie musi być to „Boże czuwanie”, gdy pomyślimy, że cały świat ma usłyszeć tę wieść o zbawieniu w Jezusie Chrystusie. I z jakim oddaniem oraz „niedoczkawością” mówiąc „po naszymu” musi Pan czekać, aż to do mnie czy do ciebie dotrze, że On nas kocha i chce rozjaśnić nad nami swoją twarz, chce się nad nami uśmiechnąć. Jak czuwa czekając by się uśmiechnąć, kiedy do Niego powiesz: „Ojcze, kochany Tatusiu!” Jak przyjmiesz i otworzysz się na Jego miłość, na ofiarę za ciebie złożoną w Jezusie Chrystusie, na zwycięstwo, które trzyma dla ciebie, żebyś je przyjął czy przyjęła. Bóg, który nie może się doczekać – taki Bóg przemawia dziś do nas w Wielki Piątek!
W ciągu ostatnich niedziel w okresie postnym mówiliśmy o tym, jak różne postaci z ewangelii rozpoznawały Mesjasza. Maszijah – Christós: obydwa te słówka, hebrajskie i greckie znaczą to samo: „namaszczony”. A namaszczenie było związane z objęciem władzy przez króla, jak mówiliśmy w Niedzielę Palmową. Dlatego tak ważne było pytanie, KTO JEST KRÓLEM. I fakt, że Piłat, który chyba jednak dość sporo zrozumiał i rozpoznał odnośnie Jezusa, kazał napisać w trzech ówczesnych światowych językach na tabliczce przybitej do krzyża: „Jezus z Nazaretu – Król Żydowski”. Kapłani krzyczeli, że nie, że to błąd, że Jezus był tylko samozwańcem – Piłat to kwituje swoim „Com napisał, tom napisał” i napis zostawia. By każdy mógł przeczytać. By każdy zrozumiał.
Ale nie tylko król był w Izraelu namaszczany olejkiem. Namaszczany był generalnie ten, kogo do jakiejś specjalnej misji powołał Bóg. Trzy urzędy wymagały namaszczenia: prorok, kapłan i król. I kiedy czytamy Ewangelię Jana, wszystkie te trzy momenty znajdziemy jako specjalnie podkreślone; jak gdyby Jan specjalnie na żółto nam je wypunktowywał, po czesku „zvýraznil”. Aby do nas dotarło, jak bardzo Bóg nie może się doczekać, aż to przyjmiemy.
Wszystko miało swój czas. Mówiliśmy już o tym, że gdyby Jezus żył w takich czasach, kiedy by kapłani mogli wydać prawomocny wyrok na Niego, wówczas zginąłby od kamienowania. Tak bowiem według zwyczaju czyniono z tymi, którzy zasłużyli na tę karę. Jan jednak pisze jednoznacznie w 18. rozdziale swej Ewangelii, iż musiało tak się stać, że Żydzi nie będą mieli prawomocy, by wydać wyrok śmierci; że wyda ten wyrok rzymski prokurator, bo śmiercią rzymską było ukrzyżowanie. „Stało się tak, aby wypełniły się słowa Jezusa, w których zapowiedział, jaką śmiercią miał umrzeć” (J 18,32). Wcześniej w 3. rozdziale ten sam ewangelista zapisał na przykład słowa Jezusa: „Jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni, tak musi być wywyższony Syn Człowieczy, aby każdy, kto w Niego wierzy, miał życie wieczne” (J 3,14-15). Teraz pisze, że Jego słowa musiały się wypełnić. Zaiste, to On jest TYM Namaszczonym, oczekiwanym Mesjaszem. On, namaszczony przez Boga prorok, którego słowo – bo to jest Boże Słowo – zawsze się spełnia!
A potem jeszcze jeden ciekawy moment. Czytaliśmy dziś, że „żołnierze, gdy ukrzyżowali Jezusa, wzięli Jego szaty i podzielili na cztery części, każdemu żołnierzowi po jednej. Wzięli również Jego tunikę, która nie była szyta, ale od góry cała tkana. Powiedzieli więc do siebie: Nie rozdzierajmy jej, lecz rzućmy o nią losy, do kogo ma należeć. Stało się tak, aby się wypełniły słowa Pisma: Podzielili między siebie Moje szaty, a los rzucili o Moją suknię. Tak właśnie postąpili żołnierze” (J 19,23-24). Wiecie, czyja tunika nie mogła być zszywana, ale musiała być w całości utkana? Szata arcykapłana. Na to, co się dzieje z tuniką Jezusa i jaka ona jest, wskazuje ze szczególną pieczołowitością naoczny świadek tych wydarzeń. I chce, by z jego zapisu było jasne, że oto umiera Kapłan Kapłanów. Przedtem pokazywał, że to Prorok Proroków, teraz mówi o Kapłanie Kapłanów, no i w końcu o Królu Królów. TEN Namaszczony, o którym rozmyślaliśmy już podczas poprzednich kazań. We właściwym czasie się to wszystko spełniło.
Co zrobisz z tym „zbiegami okoliczności”? Nie tylko, co z nimi zrobisz w swojej głowie, bo uznać pewne fakty intelektem, rozumem, to jedna strona medalu. Czy pozwolisz Bogu, by się wreszcie „doczekał”, kiedy będzie mógł przemieniać twój charakter i poprzez ciebie oraz przeze mnie realizować już teraz coś z tego swojego uśmiechu dla świata, dla którego On poświęcił wszystko? On czuwa. On jest cały czas na swoim posterunku, gotowy by przebaczyć, by cię oczyścić, by odnowić twojego ducha i odwrócić zło. Co zrobisz z tym Jego czuwaniem? Jak na nie odpowiesz?
Nejnovější komentáře